BEBEKLERDE VE ÇOCUKLARDA AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI
Bebeklerin büyük çoğunluğunda süt dişleri 6. aydan itibaren çıkmaya başlar. 6. aydan itibaren çıkmaya başlayan süt dişleri; 8 kesici, 4 kanin (köpek) ve 8 büyük azı dişi olmak üzere toplam 20 adettir. Süt dişlerinin önemi; bebeklik ve çocukluk dönemlerinde diş bakımının tam yapılamadığı evrede geçici olarak görev görmeleri ve alttan gelen kalıcı dişlerin sürmesinde rehberlik yapmalarıdır.
Süt dişlerinin sürmesinde genetik, cinsiyet, beslenme gibi etkenlere bağlı gecikmeler olabilir; ancak 12–18 aya kadar sürmeye başlaması normal kabul edilir. Süt dişleri daha erken de sürebilir; bebeklerde dişli doğum vakaları görülebilmektedir. Gecikme normal kabul edilen süreçlerin üzerine çıktığında röntgen ile kontrol uygundur.
Toplumda süt dişlerinin temizlenmesi konusunda bilgi eksikliği yaygındır. Bu yaklaşım yanlıştır — ağız içerisinde binlerce mikroorganizma vardır ve süt dişlerinin çıkması ile birlikte florsuz, bebeklere özel diş fırçası ile fırçalama yapılmalıdır.
Ebeveynlerin çocuk 2 yaşına geldiğinde onunla birlikte diş fırçalaması, alışkanlığın yerleşmesine yardımcı olur. Çocuk alışkanlık kazansa bile veliler etkili bir fırçalama yapıldığından emin olmalıdır. Diş fırçaları 3–4 ayda bir değiştirilmeli, motivasyon için elektrikli fırçalar kullanılabilir.
Biberon kullanan bebek ve çocuklarda, uzun süre emenlerde, biberon çürüğü olarak adlandırılan; üst ve alt kesici dişlerde yaygın kahverengi-siyah renkte çürük artışı görülebilir. Biberon alışkanlığı bıraktırılmalı, bardak kullanımına teşvik edilmelidir.
Uzun süre anne sütü alan çocuklarda emzirme sonrası annenin çocuğun dişlerini fırçalaması; mümkün değilse temiz bir gazlı bezle silmesi önerilir.
İlk daimi dişler çıktıktan sonra diş yüzeylerinin flor jeli ile kaplanması, diş çürüğünün önlenmesine yardımcı olur.
Süt Dişi Çürükleri Tedavi Edilmelidir
Süt dişleri 6–12 yaş arası daimi dişlerle değişmektedir; bu döneme kadar ağızda kalmaları gerekir. Toplumda süt dişlerine tedavi uygulamasının gereksiz olduğu ön yargısı vardır ve kesinlikle yanlıştır. Çürük oluştuğunda en kısa sürede tedavi, çocuğun diş ağrısı çekmesini engeller.
Son dönemlerde asitli ve şekerli yiyeceklere ve ağız bakımındaki eksikliklere bağlı olarak çocuklar maalesef diş hekimi ile erken tanışmak zorunda kalmaktadır. Tedavi, çocuğun iletişimine göre klinik ortamında veya uyum sıkıntısı çeken çocuklarda genel anestezi altında yapılabilir. Klinik ortamında yapılması daha kolay ve ekonomiktir; ancak her seansta çocuğun adaptasyon süreci ve diş hekimi korkusu riski vardır.
Genel Anestezi Altında Tedavi
Uyum sıkıntısı çeken ve çok sayıda tedaviye ihtiyacı olan çocuklarda, genel anestezi altında tüm işlemlerin aynı anda yapılması atravmatik ve en kolay yoldur. Tek anestezi ile tüm işlemler tamamlanır, çocuğun diş hekimi ile karşılaşma sayısı azalır ve korku oluşumu engellenir. Tam teşekküllü merkezde yapılan işlemler güvenlidir.
İltihaplı Süt Dişleri
İltihaplanan süt dişleri, alttan gelen daimi dişlerine zarar verme ihtimali ve sürekli enfeksiyon odağı olmaları nedeniyle çekilmelidir. Antibiyotik tedavi yöntemi değil, destekleyici bir uygulamadır; gereksiz kullanımı dirence yol açabilir.
Yer Tutucular
Süt dişleri çekildiğinde diş boşluğunun korunması için yerlerine yer tutucu yapılması gerekir. Yer tutucular sabit veya hareketli olabilir. Erken kaybedilen süt dişleri, daimi dişlerde ortodontik problemlere yol açabilir.
Genel Öneriler
- Biberon ve emzik alışkanlığı 12. aydan itibaren bıraktırılmalıdır.
- Süt dişleri çıkar çıkmaz fırçalanmaya başlanmalıdır.
- Çocuklar 6 ayda bir diş hekimi kontrolüne götürülmelidir.
- 7 yaşından itibaren diş ve çene gelişimi açısından ortodonti uzmanı tarafından muayene edilmelidir.
Veske Diş Poliklinikleri olarak Manavgat-Side ve Antalya-Lara şubelerimizde uzman çocuk diş hekimi ve ortodonti uzmanımızla hizmet vermekteyiz.
